Аңдатпа
Өзбекстан мен Қазақстан бағдарламалық құжаттарда туризмнің экономикаға қосатын үлесінің сандық бағдарларын бекітті, алайда бұл бағдарлар өзара салыстыруға келмейтін көрсеткіштерге негізделген. Мақаланың мақсаты – туризмнің ЖІӨ-ге қосқан үлесі көрсеткішін таңдау саланы дамытудың нысаналы бағдарларының мазмұнына және тұрақты туризмді, оның ішінде Тұрақты даму мақсаттарының 8.9-міндеті бойынша мониторингтеу мүмкіндігіне қалай әсер ететінін бағалау. Зерттеуде туризмнің қосалқы шоты (ТҚШ) мен Дүниежүзілік саяхат және туризм кеңесінің (WTTC) тәсілдеріне салыстырмалы-әдіснамалық талдау жүргізілді, Өзбекстан мен Қазақстанның 2019–2025 жылдардағы ресми статистикасы және бағдарламалық құжаттары талданды, озық өсудің қажетті қарқыны есептелді. 2024 жылы Өзбекстанның тікелей туристік ЖІӨ-сі ЖІӨ-нің 2,5%-ын құрағаны, ал ПП-348 қаулысындағы базалық деңгей 3,5%, WTTC-тің 2025 жылғы бағалауы 6% екені анықталды; Қазақстанда тікелей туризмде құрылған қосылған құнның үлесі шамамен 1%, ал туризм салаларының үлесі шамамен 3% болды. Таңдалған көрсеткішке байланысты «2030 жылға қарай ЖІӨ-нің 7%-ы» бағдары туризм өсімінің экономика өсімінен жыл сайын 3,1%-дан 18,7%-ға дейін озуын талап етеді. Халықаралық статистикалық стандарттармен үйлестірілген мақсатты басқару көрсеткіштерінің үш деңгейлі жүйесі ұсынылды.