Қазақстан Республикасының адаптивті экономикасын қаржылық реттеу: механизмдер мен құралдар
DOI:
https://doi.org/10.62687/ESM.8.1.2025.7Кілт сөздер:
адаптивті экономика, қаржылық реттеу, реттеу тетіктері, реттеу құралдары, жасыл қаржыландыру, цифрлық қаржы активтері, қаржылық тұрақтылық, экономиканы әртараптандыру, институционалдық реформалар.Аңдатпа
Мақалада Қазақстан экономикасын қаржылық реттеу жүйесі оның бейімделгіштігі: сыртқы және ішкі күйзелістерге, құрылымдық өзгерістерге және цифрлық сын-тегеуріндерге жауап беру қабілеті тұрғысынан қарастырылады. Реттеудің негізгі тетіктері (монетарлық, фискалдық, қаржы нарығы, жасыл қаржыландыру) және мемлекет пен реттеуші органдар экономиканың тұрақтылығы мен икемділігін арттыру үшін пайдаланатын және пайдалана алатын құралдар талданады. Шикізат моделінен әртараптандырылған модельге, қаржы институттарының рөліне, цифрлық қаржы активтерін реттеу тетіктеріне (қаржы заңнамасын реформалау жөніндегі жоспарларды қоса алғанда) және "жасыл" қаржыландыру және орнықты даму құралдарына ауысуға ерекше назар аударылды әдістемелік тұрғыдан мақала салыстырмалы институционалдық талдауға, реттеушілік шолуға және жаңа зерттеулердің синтезіне сүйенеді. Қорытындыларда нормативтік — құқықтық базаны жетілдіруден бастап жеке сектор үшін ынталандыруға және инновациялық қаржы құралдарын енгізуге дейінгі экономиканың бейімделуін арттыру бағытында реттеуші жүйені күшейту бойынша ұсынымдар тұжырымдалған. Негізгі қорытынды: шынайы адаптивті экономикаға көшу тек жаңа ережелерді ғана емес, реттеудің икемділігін, болжау қабілетін және нарықпен кері байланысты талап етеді.
